Hasankeyf sİlİndİ bİle!

Celal Başlangıç

Radikal, 22.5.2000

Turizm Bakanlığı'nın haritasında, yedi yıl sonra tamamlanacak olan Ilısu Barajı var ama Hasankeyf yok! Bakanlık, gözden çıkardığı Hasankeyf'i şimdiden sular altında bırakmış

 
Şirin mi şirin bir harita. Üzerinde her şey var. Çanakkale'de Truva atı, Manisa'da üzüm, Izmir'de saat kulesi, Demre'de Noel Baba, Akşehir'de eşeğinin üzerinde Nasreddin Hoca, Konya'da Mevlana, Malatya'da kayısı, Van'da kedi, Bitlis'te tütün yaprağı, Diyarbakır'da kale, Mardin'de Deyrüzzaferan Kilisesi...

Haritanın sol alt köşesindeki imza 'T.C. Turizm Bakanlığı.' Sağ alt köşesinde de Türkiye'nin yeni yapılan lale motifli logosu var. Harita yeni...

Işte bu haritada arayın ki bulasınız Hasankeyf'i. Yerinde yeller esiyor. Coğrafyanın tam o noktasında ince uzun mavi bir şerit var. Üzerinde de 'Ilısu Barajı' yazıyor. Hasankeyf'i tam yedi yıl sonra yutacak Ilısu Barajı haritaya konduruluvermiş. Bunu yapan da Turizm Bakanlığı. Bakanlık çoktan sular altında bırakmış Hasankeyf'i. Elbette Batman-Gercüş yoluna düşünce, bizi karşılayan Turizm Bakanlığı'nın haritasında olduğu gibi Ilısu Barajı değil, antik Hasankeyf kenti çıkıyor karşımıza.

Hayat bakanlığın haritasını yalanlıyor. Turizm Bakanı Erkan Mumcu'ya böyle bir haritanın varlığını aktarınca, "Bakanlığımızın olamaz. Bir yanlışlık olmalı. Hemen araştıracağım" diyor, ama haritanın altında 'T.C. Turizm Bakanlığı' imzası var.

Hasankeyf'in ANAP'lı Belediye Başkanı Abdülvahap Kusen ile vuruyoruz kentin zamana meydan okuyan merdivenlerine. Ramazan'ın kahvesine gelince duruyoruz. Bir mağarayı kahveye dönüştürmüş Ramazan. Içeride iki tane künk var duvara asılı. Başkan Kusen alıyor künkleri eline:

"Bunlardan biri su, diğeri de kanalizasyon şebekesiymiş. Üç bin yıl önceden kaldığı tahmin ediliyor. Bugün Hasankeyf'in büyük bölümünde ne su şebekesi var, ne de kanalizasyon... Yani bizi yeni değil, yıllar önce silmişler haritadan. Bizim kaymakamlık da valiliğe 'Yatırıma gerek yok, sular altında kalacak' demiş."

DSI bir anket çalışması yapıyor ilçede. Ancak anlatılanlara göre sorular daha çok 'Yeni bir ev ister misin?', 'Nakit paran olsun ister misin?' gibisinden. Bölge halkı eve de, paraya da 'Allah Allah' diyor. Elbette bu soruların karşılığı da 'Evet' olacak. Insanlar anketin yapılış biçimine kızgın. Halkın yokluk ve yoksulluğunun kullanıldığını düşünüyorlar. Daha açıklanmamış anket sonuçları. Ancak DSI 'Hasankeyf halkı barajın yapılmasını istiyor' gibisinden bir sonuç açıklarsa hiç şaşırmamak gerekir.

Belediye Başkanı Kusen, barajın yapılmasına karşı değil. Hatta yapılmasını özellikle istiyor. Ama ciddi bir proje değişikliğiyle: "Eğer barajın kodu 527 metreden 515'e düşürülürse, şu andaki köprünün altından yedi metrelik bir geçiş alanı kalacak. Hem de Hasankeyf'in tarihi dokusu bir baraj gölünün sahil şeridinde kalacak. Değeri daha da artacak. Bu değişiklikte tek bir kayıp var. O da 3 milyar kilovat elektrik üretilecek. Yani kayıp yalnızca 800 milyon kilovat. Buna karşılık iki dev köprü, 190 kilometre karayolu ve büyük bir alanın istimlak yükünden kurtulunacak."