HASANKEYF İÇİN DSİ'DEN OLUMSUZ YANIT

Cumhuriyet, 30.7.1998

Kültür Bakanı İstemihan Talay, Hasankeyf'teki eserlerin çok orijinal doğa ve topoğrafyası üzerinde bir anlam ifade edebileceği görüşünde olduğunu bildirdi.

İstanbul Haber Servisi - Kültür Bakanlığı; Enerji, Turizm ve Çevre bakanlıkları ile Devlet Su İşleri'ne (DSİ) gönderdiği resmi yazıda, Dicle Nehri üzerinde yapılması öngörülen Ilısu Barajı'nın altında kalacak Hasankeyf'in kurtarılması için alternatif projelerin geliştirilmesini istedi. Kültür Bakanlığı'nın girişimlerine Devlet Su İşleri olumsuz yanıt verdi.

Devlet yatırımları yapılırken kültürel ve doğal değerleri göz ardı etme alışkanlığı değişmiyor. GAP kapsamında yer alan Dicle Nehri üzerinde inşa edilecek Ilısu Barajı yüzünden uygarlıkların izlerini taşıyan Hasankeyf de bu anlayışın sonucu olarak sulara gömülecek.

CHP İstanbul Milletvekili Ercan Karakaş' ın ''SİT alanı olan Hasankeyf'te inşa edilecek Ilısu Barajı'na ilişkin'' yazılı soru önergesini yanıtlayan Kültür Bakanı İstemihan Talay , Hasankeyf'teki eserlerin çok orijinal doğa ve topoğrafyası üzerinde bir anlam ifade edebileceği görüşünde olduğunu bildirdi. Bakan Talay, bu görkemli SİT alanının araştırmacıların yeterli bilimsel çalışmalar yapması halinde antik dönemlere uzanmasının beklendiğini ifade etti.

Kültür Bakanı Talay'ın Hasankeyf'in kurtarılması için yeni projeler geliştirilmesi istemini yanıtlayan DSİ, barajın inşa edilip işletmeye açılması için daha uzun yıllar olduğunu, arkeolojik kazıların yapılarak Mısır-Aswan Barajı'ndaki tarihi eserlerin kurtarılması çalışmaları gibi projenin geliştirilmesi için yeterli sürenin bulunduğunu belirtti. Kültür Bakanı Talay, Karakaş'ın önergesini yanıtlarken şu görüşlere yer verdi:

''Mısır'da Nubia Tapınakları (Ebu Simbel Anıtları) gibi bir taşıma işleminin Hasankeyf'teki eserlerin malzemelerinin niteliği nedeniyle bazı ortaçağ yapılarında mümkün olmadığı, taşınabileceklerin ise anlamsız etki yapacağı, bu anıtların Hasankeyf'in çok orijinal topoğrafyası üzerinde bir anlam ifade etmesi nedeniyle Hasankeyf'i kurtaracak ölçüdeki küçük barajların etüt ve araştırmalarının yapılmadığı, alternatif enerji kaynaklarının yeterince araştırılmadığı, başka şartlarda elde edilebilecek enerji pahasına bir daha geri dönmeyecek biçimde çok önemli kültür varlıklarının yok edilmesi ile karşı karşıya kalınmıştır. Alınacak görüşler doğrultusunda işlemler yapılacaktır.''

1. derecede SİT alanı

Batman'da Dicle Nehri kenarında bulunan Hasankeyf, çok eski çağlardan günümüze kadar çeşitli uygarlıkların izini taşıyor. Mezopotamya'yı Doğu Anadolu'ya bağlayan tarihi yol üzerinde olması nedeniyle de siyasi ve ticari önemini yüzyıllar boyunca koruyan Hasankeyf, 1978'de alınan bir kararla 1. derecede arkeolojik SİT alanı olarak tescil edildi. Anıtlar Yüksek Kurulu'nun 1981'de aldığı kararla da bu alanda yer alan kale, saray, türbe, cami, medrese, köprü gibi taşınmazların bulunduğu 22 adet anıtsal yapı tescil edilerek herhangi bir yapılanma ve plan kararı getirilemeyeceğini açık biçimde ifade edildi.

Hasankeyf'te 1986'dan beri Prof. Oluş Arık başkanlığında başlatılan bilimsel kazılar 1992'de güvenlik nedeniyle durduruldu.