Zehir santralleri kapatılsın

Özgür Politika, 9.6.2001

Kuzey Kürdistan'ın 7 ayrı noktasında kurulmasına başlanan mobil termik santrallere karşı tepkiler yükseliyor. TMMOB'ye bağlı Batman'daki mühendis ve jeologlar, yaptıkları ortak açıklamada, santrallerin doğuracağı tehlikelere dikkat çekti.

FERHAT YILMAZ / BATMAN

Türkiye'nin içinde bulunduğu enerji sıkıntısını gidermek iddiasıyla Kuzey Kürdistan'ın 7 ayrı noktasında sessiz sedasız inşaatına başlanan mobil termik santrallere yönelik tepkiler yükselmeye başladı.

Batman, Siirt, Şırnak, Mardin ve Van'da kurulacak olan santrallerden Şırnak'ın Silopi ilçesinde kurulanın yapımının sona erdiği öğrenilirken, diğer 6 santralın inşaatı ise hızla sürüyor. Oldukça eski ve yetersiz bir teknolojinin kullanılarak yapılacağı bildirilen sözkonusu mobil termik santrallerinden en uzun ömürlüsünün ancak 30 yıl olacağı kaydediliyor. Siirt'e 10 kilometre uzaklıktaki Kezer Çayı kenarına kurulacak olan mobil santral inşaatının engellenmesi için Siirt'te bulunan sivil toplum örgütleri, Çevre Gönüllüleri Derneği'ni oluştururken, Batman şehir merkezine 1 buçuk kilometre uzaklıktaki Tılmerç köyü yakınlarında inşaatı hızla devam eden santral nedeniyle de basına ortak açıklama yapan TMMOB'ye bağlı 34 mühendis, mimar ve jeolog, santralın zararlarına değindi. Santralın yapımı için ÇED raporunun istenmediğine dikkat çekilen açıklamada, "ÇED yönetmeliğinde enerji üretim tesisleri için deşarj sınırlamaları getirilmiş olup, santralın atık suları için bu sınır değerleri sağlayacak şekilde işletilmesi gerekmektedir. Günde 500 litre fuel-oil yakacak olan böyle bir santralın saniyede 15 metreküp su ihtiyacı tahmin edilmektedir. Deşarj edilen su çevre kirliliğine sebep olacaktır. Buna göre tesisin yönetmeliğe uygun olarak valilikten deşarj izni alması gerekmektedir" denildi.

5-6 misli kirlilik

Yapımı hızla devam eden santralın şehir imar uygulama sınırına 400 metre, şehir merkezine ise 1500 metre mesafede bulunduğuna yerverilen açıklamada, "Bu santral önümüzdeki birkaç yıl içerisinde yapılaşmış alanın ortasında kalacaktır. Bunun yanında şehir merkezine yakınlığı şehirde yaşayanların sağlığını ciddi manada tehdit edecektir. TÜPRAŞ'ın durumu ortadadır. Bu santral TÜPRAŞ'tan 5-6 misli fazla fuel-oil yakacaktır. Buda çevre kirliliğini 5-6 misli arttırmak demektir" belirlemesi yapıldı. Santralın neden olacağı asit yağmurları nedeniyle ayrıca bitki ve orman örtüsünün de vurulacağına yer verilen açıklamada, hayvancılığın göreceği zarar yanında, insanlarda da kısa vadede solunum güçlüğü ve karaciğer şişkinliğine yol açacağı belirtidi.

Son yıllarda Batman şehir merkezinde artan kalp ve akciğer hastalıklarının yıllarca çevreyi kirleten TÜPRAŞ ve TPAO gibi rafinerilerden kaynaklandığının göz ardı edilmemesi gerektiğine vurgu yapılan açıklamada, santaralın kurulmasının doğru bir karar olmadığı ifade edildi. Enerjinin, termik santraller dışında alternatif kaynaklardan da üretilebileceğine yerverilen açıklamanın sonuç bölümünde, şunlara değinildi: "Bizler Batman'da yatırımların yapılmasına ve bölgenin kalkındırılmasına taraftarız ve her türlü desteği de vermeye hazırız. Ancak bir yatırımın çevreye etkisi ve insan sağlığına vereceği zararı hesaplamadan inşaatına başlanılmasına karşı olup böyle bir termik santralin şehir merkezinden en az 40 kilometre uzakta olması gerekir."

Açıklamada imzası bulunanlar

Mimarlar Odası Başkanı Rabia Ucuz, HKMO Batman İl Temsilcisi A. Vahap Baş, SMMM Bölge Odası Başkanı M. Şah Ayaz, Çevre Mühendisi Ramazan İsmet Tezdiğ, İnşaat Mühendisleri M. İhsan Unur, Hasan Suzan, M. Şakir Ekinci, Saim Işık, A. Güler Odunay, Mesut Ertuğrul, Murat Altun, Sami Kaya, Ebubekir Arboğa ve Süleyman Seçkin, Jeoloji Mühendisleri Abdurrahman Gür, Nevaf Taş ve Murat Altun, Harita Mühendisleri Hikmet Bahşi, M. Faruk Mataraci, Cengiz Atlan ve Mehmet Ali Oduncu, Ziraat Mühendisleri Zahit Dursun, M. Salih Gayretli ve Veysi Dursun, Mimarlar Ramazan Aydın, M. Beşir Doğan, Cengiz Canpolat, Bilal Erpolat ve Rahmi Maraz, Makine Mühendisleri M. Şakir Özdel, Nihat Tendik, Enver Akyüz ve Ahmet Bülent Tekik ile Müteahhit Faysal Ekmen.

Belediye: Derhal durdurun

Bu arada, önceki gün toplanan Batman Belediyesi Meclisi'nin de gündemine gelen mobil termik santral projesi eleştirildi. FP'li Meclis Üyesi İsmail İlge'nin verdiği önerge üzerine toplantıda konuşan HADEP'li Belediye Başkanı Abdullah Akın, belediye olarak kesinlikle böyle bir projeye ruhsat vermediklerini söyledi. Mücavir alanlarının GAP İdaresi tarafından onaylanmadığı için santralın yapıldığı alanın belediye sınırları dışında kaldığını kaydeden Akın, "Bizler belediye olarak kesinlikle böyle bir projeye karşıyız. Bir an önce proje iptal edilmelidir. Buradan projeyi yapan firmaya sesleniyorum: Derhal inşaatı durdurun" şeklinde konuştu.

Belediye Meclisi, santralın oluşturacağı muhtemel olan tehlikeleri araştırmak için de Belediye Meclis üyelerinden HADEP'li Cemil Çiftçi, M. Şirin Tekik ve FP'li İsmail İlge'den oluşan bir araştırma ekibi kurdu.