Foruma Jîngeha Kurdî

ANTEP-Antep'in Nizip ilçesinde, Fırat Nehri kıyısında bulunan ve bir bölümü GAP kapsamında inşa edilen Birecik Barajı gölü altında kalan Belkıs Zeugma antik kentindeki çalışmaların bu yılki bölümü sona erdi.

Kazı Koordinatörü Kemal Sertok, Belkıs Zeugma antik kentindeki kazıların 1987 yılında başladığını, 1992'den itibaren sistemli hale geldiğini, 1999 Mayıs ayından beri de kesintisiz sürdürüldüğünü söyledi. Belkıs Zeugma antik kentinin, 11 ülkeden 100 arkeolog ve uzman ile 230 işçinin katılımı ile yürütüldüğünü belirten Sertok, "Ulaşabileceğimiz her belge ve bulguya ulaşmayı hedefledik, ulaştıklarımızın çıkarılması gereken bölümünü çıkardık, çıkardığımız ya da bulup da çıkaramadığımızın tamamını ise belgeledik" dedi. Çalışmaların bugün sona ereceğini hatırlatan Sertok, "Kazı alanında çadırların bir bölümünü söktük ve iş aletlerini topladık. Su kuraklık nedeniyle öngörülenden belki 1-2 metre daha düşük seviyede, ama program doğrultusunda çalışmaları tamamladık" diye konuştu.

Belkıs Zeugma antik kentinde yapılması gerekenlerin yüzde 99 oranında yapıldığını savunan Sertok, şöyle devam etti:

"Bundan sonra konservasyon ve restorasyon çalışmaları yapılacak. Artık bilimsel değerlendirme dönemi başlıyor. Kazı evindeki eserler tek tek elden geçirilip, bilimsel özellikleri incelenecek ve kayıtlara alınacak."

Bu arada Sertok'un verdiği bilgilere göre; GAP Bölge Kalkınma İdaresi Başkanlığı ile Ankara Üniversitesi Rektörlüğü arasında fresklerin restorasyonu için anlaşma imzalandı. Belkıs Zeugma antik kentinden çıkarılan freskler, minimum 6 ayda restore edilecek. Mozaiklerin de restorasyonu için çalışmalar yürütülüyor.

Belkıs Zeugma antik kentinde önümüzdeki yıldan itibaren, çalışma öncesi hazırlanan planda (C) bölgesi olarak saptanan bölümde kurtarma ve belgeleme çalışması yapılacak. (A) bölgesi Haziran 2000'de su altında kalmıştı. (B) bölgesi de bugün yarın tamamen suya gömülecek.

Özel sektör el atsın

Harran Üniversitesi Arkeoloji ve Sanat Tarihi Bölüm Başkanı Cihat Kürkçüoğlu, B bölgesindeki çalışmalar da tamamlanan Zeugma'nın, diğer kazı bölgelerine göre şanslı olduğunu söyledi. Kürkçüoğlu, "Atatürk Barajı'nın suları altında kalan Samsat Höyüğü'nün yüzde 1'lik kısmı kurtarıldı. Zeugma'da ise çıkarılmayan bir şey kalmadı" dedi. Ülke genelindeki çalışmaları yetersiz bulan Kürkçüoğlu, "Her taraf cevher fışkırıyor. Nereye gitseniz höyükler, anıtlar, kentler ile karşılaşıyorsunuz" dedi. Devletin bu gibi çalışmaların üstesinden gelme olanağı bulunmadığını savunan Kürkçüoğlu, "Bu işlerde özel sektörün devreye girmesi gerekir. Zeugma'da da böyle oldu. Bir şirket, kazının sponsorluğunu yaptı. Bu değerlerin tamamen gün ışığına çıkarılmasını istiyorsak, bundan başka çaremiz yok" şeklinde konuştu.