''ILISU GÖÇE ZORLAMASIN''

Yeni Gündem, 6.9.2000

Dünya Bankası, Ilısu Barajı projesinde kaybolacak kültürel mirasın yanı sıra, çoğu topraksız köylü 78 bin insanın etkileneceğine dikkat çekerek zorla göç uygulamasından kaçınılmasını istedi.

Dünya Bankası uzmanlarınca hazırlanan raporda, Ilısu Projesi konusunda hazırlanan Yeniden İskan Planı'nın, Dünya Bankası'nın yeniden iskan politikası ve bu konudaki en iyi uluslararası uygulamaların düzeyinde olması gerektiği bildirildi. Raporda bölgenin en verimli sulama alanlarını gömecek olan barajın yeni iskan sorunlarına yol açacağı, hazırlanan iskan planının ise sorunları çözemeyeceği beklentilerinin yüksek olduğuna işaret edildi. Yıllar önce çok sayıda insanın yerlerinden edilmiş olması ve bölgenin büyük bir bölümünün OHAL idaresi altında bulunmasının da sorunların çözümünü güçleştireceği kaydedilen raporda şu görüşlere yer verildi:

"Ilısu barajının yeniden iskan konuları çok karmaşıktır. Siyasi, sosyal, ekonomik ve kültürel kaygılar ayrılmaz bir biçimde birbiriyle ilintilidir. Güneydoğu'daki bölgesel istikrarın, herşeye karşın daha büyük bir demokratikleşme ve insan haklarında şeffaflık sağlamak için değişiklikler yapmayı amaçlayan hükümet için kaygı konusu olmaya devam ediyor.î

Zorla göç olmasın

Dünya Bankası raporunda projeden 47 bin ile 78 bin arasında insanın etkilenebileceği de belirtildi. Bu kişilerin önemli bir bölümünün topraksız ve yerlerinden edilmiş kişilerden oluşmasının Yeniden İskan Planı'nda ek kalkınma önlemlerine ağırlık verilmesini gerektirdiği vurgulanan raporda gönülsüz göç uygulamalarından kaçınılması istendi. Raporda ayrıca baraj yapımı ve işletilmesiyle yaratılacak istihdamda projeden olumsuz etkilenenlere öncelik verilmesi, Diyarbakır gibi kentsel merkezlerde en kısa süre içinde konut projelerinin gerçekleştirilmesi, ödenecek tazminatların istihdam yaratıcı yatırımlara yönelmesi için danışmanlık hizmetleri sağlanması gibi öneriler yer aldı.

Dünya Bankası raporunda Birecik projesinin sonucunda kaybolan kültürel mirasın yarattığı ilginin, dikkatlerinin görülmemiş bir biçimde yeniden iskan düzenlemeleri gibi sosyal konulara çevrilmesini sağladığıda kaydedildi.