2. Dersim katliamı 5:
BIRAKIN MUNZUR ÖZGÜR AKSIN!

Oktay Uçar/ Savaş Polat

Özgür Politika, 9.3.2001

Günlerdir gazetemizde değişik haber, yorum, analiz ve araştırmalarla yansıtmaya çalıştığımız Munzur suyu üzerine kurulacak 8 baraj projesine ilişkin tepkiler de artmaya başladı. Gazetemiz merkezine faks veya telefonla ulaşan okurlarımız bu projenin durdurulması için büyük bir kampanyanın başlatılmasını önerirken, barajlardan direkt etkilenecek Dersimliler de "yuvamızı yokettirmeyeceğiz" dediler.

Dün de yansıtmaya çalıştığımız Dersim'de bulunan sivil toplum örgütleri, siyasal partiler ve halkın tepkilerini bugün de sürdürüyoruz. Gazetemize konuşan Dersimliler, Munzur ve Dersim'in tarihsel, kültürel, coğrafik anlamda büyük bir zenginlik olduğuna dikkat çekerken, söz konusu barajları tüm zenginliklerini yok eden, hiçbir getirisi olmayan proje olarak değerlendirdiler.

Ali Kandil: Ben Tunceli Ovacık'a bağlı Tornova köyü sakiniyim. Munzur suyu üzerinde baraj yapılması halinde benimde arazilerim göl suları altında kalır. Tüm arazilerimin bağ ve bahçelerimin su altında kalmasını istemiyorum. Ben bir dönem Ovacık İlçesi Genel Meclis Üyeliği'ne seçildim. Bu dönem dede bu barajların yapılmaması için mücadele ettim. Bizim tarihimiz bu sulara gömülmesin. Bu barajların çok yönlü zararları var. Bizim yolumuz Tunceli ile bağlantımız kesilir, yolumuz çok uzar. Bitki ve canlı diye bir şey kalmaz. Bu yatırım yerine balık üretme kayak, turizme yönelik yatırım yapmalarını istiyorum. Devletin de yöre halkının da çıkarı buradadır. Milli bir park olan bu doğal parkı bozmayalım. Dünyanın 2. büyük doğal milli parkıdır onun için baraj yapılmasın.

Nadir Bulut: Barajların, Ekolojik dengeleri yok ettğini ve tarihbat yarattığını biliyoruz. Bu barajlar doğal yapıya büyük zarar vereceği kesindir. Aynı zamanda elektirik üreteyim derken doğal yaşamı olumsuz etkilemeye kimsenin hakı yoktur. Dersim halıkı arasında yaptığım araştırmada hiçbir Dersimli barajların yapılması taraftarı değildir. Bunun için bu doğal yapının bozulmasını tarihi değerlerin korunması için bu barajların yapılmasına karşıyım. Aynı zamanda çevreci örgütlerden bu konuda duyarlı olmasını istiyorum.

Rıza Güneş(18): Doğal güzelliğimizin bozulmaması ve vadimizin sular altında kalmaması için barajın yapılmasını istemiyorum.

Hıdır Saylı: Munzur suyu üzerinde baraj yapılmasına karşıyım Munzur Vadisi'nin su altında kalan sahada yani baraj yapılması halinde baraj suları altında kalan sahada ve baraj inşaatından dolayı o bölgedeki bitki örtüsü ve canlı üzerinde büyük bir tahribat oluşur. Bir kere o vadide onlarca aile geçimini ışkın ve dağ sarmısağından elde ediyor, bu gelir kesilir. Kırmızı pullu alabalıkların nesli tükenir. Çünkü su ısınacağından balık o sıcak suda yetişemez. Alageyiklerin nesli tükenir. Vadi doğallığını kaybeder. 1971 yılından bugüne kadar koruma altına alınan ve milli park ilan edilen vadi bajların yapımı ile ölür gider. Biz o vadinin öyle kalmasını istiyoruz. O vadi ve Munzur bizim manevi değerimizdir. Manevi değerlerimize el uzatılmasın, Munzur ölürse Dersim ölür. Biz o gözle bakıyoruz. Onin için ölmesini önleyelim. Bütün duyarlı kamuoyunu bu baraj inşaatlarına son verilmesi için demokratik mücadeleye çağırıyorum. Euru golta karşı verilen mücadeleyi Munzur'u kurtarmak içinde verelim. Fırtına vadisini de Munzuru'da kurtaralım.

Celal Eroğlu (Ovacık /Yayla köyü sakini ): Konaktepe barajı suları altında kalan toprak, bağ, bahçelerimiz barajların altında kalıyor. Ben Ovacık Yaylagünü köyünde oturuyorum. Köyümüzde ekili arazi zaten azdır. Bu arazilerde sular altında kalırsa bizler mağdur oluruz. Munzur vadesindeki doğal yapı kaybolur Munzur ölür. Munzur efsanesi kaybolur. Munzur baba efsanesi yok olur. Ekolojik denge bozulur. Dünyada nadir bulunan Munzur suyuna has alabalıkların nesli tükenir. Vadide bulunan dağ sarmısağı ve ışkın yetişemez. Sade bu iki doğal üründen milyarlarca gelir elde ediliyor. Bu yörede yaşayan bir çok aile geçimini ışkın ve dağ sarmısağından elde ediyor. Baraj yapılması halinde bu ürünler yok olur. Dünyada milli parklar arasında 2. sırada yer alan Munzur milli parkı ve vadisinin canlı olarak yaşayan geyik ve diğer hayvanların nesli tükenir. Bu saha turizme yönelik yatırım yapılırsa elektrik üretiminden elde edilen gelirin çok üstünde bir gelir elde edilir. Bu gelirden önce devlet daha sonra yöre halkı faydalanır. Bunun için ben bu barajın yapılmasına karşıyım.

Tunceli Kültür Sanat ve Yardımlaşma Derneği Yönetim Kurulu Üyesi Devrim Yücel: Türkiye'de milli parklar üzerine, tatil köyleri yapmalı, fabrikalar kurmak, Gamlıhemşin'de termik santral kurmak, tarihin en büyük tanıklarından Hasankeyf'te baraj yaparak tarihi sular altına gömmek, bu ülkenin bir alışkanlığı olmuş. Yapılan her barajın ülke ekonomisinede büyük katkılar sağladığını söyleyerek bunu gururlu bir şekilde anlatırlar. Barajın yıkımlarını anlatmak da pek hoşlarına gitmez. Çünkü, ortada bayağı büyük bir baraj rantı vardır. Ama şunu yapmadığı ise hiç düşünmezler ne hikmezse, o yerin tarihinden, doğasından akan Munzur'dan buram buram türkü kokan, şiir kokan, yerleri tanıtmaya ve anlatmayı istemezler. İşte bunun son örneği Munzur Vadisi'dir.

Şu anda zaten yasal yollarla baraj projelerinin iptali için hazırlıklarımız devam ediyor. Umuyoruz ki sonuçları Bergama-Ovacık köyü veya Çamlıhemşin gibi olmaz. Bunun için oldukça çok çabalamak gerekecek. Dernek olarak; Munzur için elimizden gelen herşeyi yapacağız. Munzur'da su içmenin güzelliğini anlatarak barajlara hayır diyoruz. Diyoruz ki bırakın Munzur özgür aksın. Munzur özgür aktığı sürece güzeldir.

Musa Hayır: Bu barajın yarardan çok, zararlarının olacağını düşünüyorum. Barajların yapılmasını istemiyorum.

Tunceli Büro Emekçileri Sendikası (BES) Şube Başkanı Özcan Ateş: Yıllardan beri süre gelen yıkım ve imha politikasının sahipleri Dersim ilinin simgesi haline gelmiş Munzur Vadisi'ni yok etmek istemektedir. Bölgedeki ekolojik dengeyi bozmakla beraber dünyanın en güzel doğal güzelliklerine sahip bu vadiyi bozmak, yıkıma uğratmak bir insanlık suçudur. Devlet güçlerinin Milli Park dahilinde olan bu vadi de her türlü avlanmayı yasakladığı günümüzde nasıl oluyorda barajlar projesini uygulamaya koyuyor. Bu politika düşündürücüdür. Milli parklarda bir tek çiçeğin bile koparılamayacağı, bir tek taşın yerinde oynatılamayacağı bilinmektedir. Acaba devlet bu vadinin özgürlüğünden mi korkuyor? Munzur Vadisi bir tarihtir. Bu tarihin yok olasına karşı durmak bir insani görevdir. Bu tarihi yıllardan beri yakan, yıkan güçler bu doğayı yok edemeyceklerini bildikleri için bu kararı aldılar. Yakılan ormanlar daha da gürleştiği içinmidir ki bu kararı aldılar. Kesinlikle bu bir imha politikasanın devamıdır. Bu kültürü, bu doğayı bu tarihi yok etmelerine sessiz kalamayız. Munzur yuvamızdır. Yuvamızı yok ettirmeyeceğiz.

Meyva İnceoğlu (27): Munzur Vadisi'nin sularıyla beraber sular altında kalmasını istemiyorum

Pertek Kaymakamı Abdullah Demir: Buraya bir aydır geldim. Barajlar konusunda her hangi bir bilg sahibi değilim. Kaldığım ilçe keban barajının bitişiginde. Yapılacak barajların bizle alakası yoktur. Bu konuda Vali Basın müdürlüğünde bilgi alabilirsiniz.Munzur Vadisi kaldığımız bölgede olmadığı için bilgi sahibi de değiliz dedi.

Tunceli DSİ: Bilgiyi Bakanda alın

Tunceli Devlet Su İşleri 'DSİ'ye bütün çabalarımıza rağmen görüşmeyi kabul etmedi. DSİ yetkilisi "Gidin Bakan size bilgi versin" diyerek telefonu kapattı.

İl Genel Meclis Üyesi Halil Ateş ; Bu barajların yapılmasına karşıyım. Bu baraj kültürümüzü dağımızı ve doğal güzeliklerimizi yok ediyor. Ülkemizin en önemli Mili Parkı olan bu vadiyi yok etmek istiyor. Bu barajların yapılması mili değerin yok edilmesi anlamına geliyor. Devletimiz bu vadiyi çok iyi koruumak zorundadır. Zaten 1971 yılında bu vadi mili park ilan edilmiş. Benim bildiğim kadarıyla Mili park ilan edilen yerde değil baraj hiç bir inşahat yapılamaz.1971 yılından beri devlet korumasında olan bu vadi aynen korunmalı ve baraj yerine daha faydalı işler yapmalı. Vadinin etrafındaki yerleşim yerlerini köyleri boşaltırsa o vadi kendiliğinde ölür, insanların bazıları belki bu barajları istiyor. Ama sırf istimlak parası için istimlak parası bitince ne yapacaklar. Büyük itihmalle boş ve işsiz kalırlar.

Rüzgar Aslan: Doğal güzelliğimizin sular altında kalmasını istemiyorum.

Dersim Tes- iş Sendikası Temsilcisi Mehmet Ali Yazır: Munzur Mili Parkı ve Munzur Vadisi'nin barajlar dolaysıyla bozulmasını istemiyorum. ben kendim DSİ işçilerinin örgötlü Tes iş Sendika temsilcisiyim. gerek Mercan barajı gerekse Uzunçayır barajı inşaatlarında çalışan işçilerin hiç bir güvencesi yok sendika yok sigorta yok bu memleketin çocuğu çalışmıyor veya kısmen çalışıyor. üstelik elimizde olan Munzur Suyu etrafındaki bağ ve bağçe arazi de sular altında kalıyor. Mili Park deyip yıllardır korunmaya aldıkları bu vadiyi bitirmek istiyorlar. Bu kararlar politik kararlardır. eğer bu memlekete yaptırım yapmak istiyorlarsa değişik projeler geliştirsinler Alabalık tesisleri Turustuk tesisler kursunlar Bizce efsanesi olan bu suyu bitirmesinler kirletmesinler bu su halkımıza kutsal sayıları bir değişik bu değere halkımızın sahiplenmesi gerekir.

Avukat Hasan Özcan; Dersim bölgesinde ekilebilir arazi çok azdır. Munzur ve Harçik çayları üzerinde yapılması düşünülen barajların yapılması bölgede yaşayan insanların göçetmesine sebep olacaktır. Munzur Vadisi'nde bulunan toprakların sular altında kalması ilde yaşayan insanların göçetmesine sebep olacatır. Dersim'de bulunan insanlar bin bir zorlukla arazisine sahip çıkarken yapılacak barajlar ilde yeni mağduriyetler yaratacağı kesindir. Bundan dolayı yeni tasarlanan barajların projeleri gerçekleşmesi halinde doğal yapının bozulacağı kanısındayım bundan dolayı barajların yapılmasına karşıyım.

Murat İnceoğlu (Kızık Köyü): Munzur Vadisi'nin sular altında kalmasını istemiyorum. Milyonlarca meşe ağacı sular altında kalmamalı.

Dersim eski Belediye Başkanı Süleyman Kırmızıtaş; Türkiye'de hükümetler ön yargı ile Tunceli'yi potansiyel suçlu görüyor. Tunceli insanını sürgün etmek için elinde ne geliyorsa yapmaya çalışıyorlar. Şimdiye kadar yapılan baskılar yetmiyormuş gibi insanların barınmasını yok etmeye yönelik her türlü oyun oynanıyor. Tunceli'de Munzur Vadisi'nin üzerinde yedi adet baraj hedeflenerek Tunceli insanını doğasından koparmaya yöneliktir. Bu barajların yapılmasını tasvip etmiyorum.

Mustafa Ulaş; Tornova bölgesinde yapılan baraja kesin olmamakla beraber karşı değilim. Ağır kış koşullarının yumuşaması, şartların biraz değişeceğini düşünüyorum. Ancak bununla beraber iklim şartlarının değişmesiyle birlikte doğal su kaynaklarının çekilmesi, bölgenin bitki örtüsünün değişmesi ve kurakların baş göstermesi durumundan doğacak zararlardan dolayı barajların olmaması iyidir. Aslında barajdan doğacak kar ve zararı da net bilmiyorum.

Mesut Aslan (Kızık Köyü): Bölgemiz milli park alanı seçilmesine rağmen aynı yere baraj yapılmasına kesinlikle karşı çıkmaktayım. Bu bölgeyi dünya çevre duyarlılığına sahip çıkan bütün insanların gelip görmelerini ve bunu üzerine gerekli duyarlılığın gösterilmesini istiyoruz.

Erdal Şaycı (Otlubahçe Köyü): Ben bu barajın yapılmasını istemiyorum. Eğer Devlet bir yatırım yapacaksa başka yatırımlar yapılabilir. Oralarda yaklaşık 5-6 ay kış yaşanmaktadır. Kış truzimine yönelik yatırımların bölge ekonomisine büyük faydası olacağını düşünüyorum.

Rıza Yalvaç (Beşevler mezrası):Mezramızdaki arazilerimizin tamamına yakını yapılması planlanan Torunova Barajının altında kalacaktır. Bu barajın yapılmasına karşıyım. Bu doğal güzelliği kimse yok edemez. Üstelik köyümüz ana yolun üstündedir. Hayvancılık da yapmaktayız. Barajın bize hiçbir getirisi olmayacaktır.

Saray Biter(Burnak Köyü): Doğal güzelliklerinin bozulmaması için, yok olmaması için barajın yapılmasına karşıyım.

İbrahim Aslan: Bölgemiz truzim alanıdır. Bu barajın yapılmasıyla yavaş yavaş düzelmeye başlayan bölge ekonomisine ciddi zararlar verecektir. Doğal güzelliğin bozulmasını istemiyoruz.

A.Haydar Güneş (26): Doğal güzelliğimiz sular altında kalacağından barajın yapılmasına karşıyım

Erdal Ekici: Doğal iklimin bozulması ve Munzur'un sular altında kalmasından ötürü barajın yapılmasına karşıyım.

Hıdır Biter: Munzur Vadisi sular altında kalacaktır. Barajların yapılmasına karşıyım..

Gülay Aslan: Barajın yapılmasına kesinlikle karşıyım

Ane Güneş(57): Baraj yapılırsa kar az yağacak. yapılmasını istemiyorum

Hasan Kaya (25):Barajın doğal güzelliğimizi bozacağı inancındayım. Barajın yapılmasını istemiyorum .

Nüfus eksiliyor

Ben Tunceli'de yapılması planlanan barajlara karşıyım. Sebebine gelince somut bir örnek vereyim: Mazgirt Köprüsü'nde yapılan Uzunçayır Baraji olarak adlandırılan barajdan dolayı hayli köyümüz, yerleşim yerimiz istimlak parası aldı. Parayı alanın çoğu bölgeyi terk etti. Nüfus habire eksiliyor. Sade bu noktadan baktığımda bizim için büyük bir kayıptır. Kaldıki Milli Park olarak ilan edilen Munzur Milli Parkı dünyada bir benzeri yoktur. Böyle doğal güzellik ve doğa harikasının üzerinde değil baraj yapmak o vadiye el sürmek bile yanlıştır. Ben bu il'de yaşıyorum, bu il'de yaşayan ve yakın il'lerde yaşayan insanların bile değer verdiği Munzur Vadisi'ni yok etmeye hiç kimseninin hakı yoktur. Vadinin sular altında bırakılmasına hiç kimseninin hakı yoktur.

Kurdforum'a eklenişi: 15.3.2001