|
|
2.
Dersim katliamı 2:
İNTİKAM ALMAK İSTİYORLAR
Sinan
Şahingözü
Özgür
Politika, 6.3.2001
Birileri
barajlara karşı çıkarak
enerji üretimini engellemek ve bir tarihi
kurtarmak isterken birileri de enerji üretimini
arttırmak maskesi altında tarihte
her zaman kaybettiği bir yöreden
intikam almaya çalışıyor. Neticede
insanlar neye inanacağını
şaşırıyor.
Munzur Vadisi ve Barajlar sorununu
Avrupa'daki duyarlı kamuoyuna intikal
ettirmek ve destek toplamak için bir süre
önce Almanya'da temaslarda bulunan Dersim
Dayanışma Kurulu Kurucu Koordinatörü
Celal Turna ile Almanya seyahati, Munzur
sorunu ve yapılan etkinlikler üzerine
görüştük. Dersim Dayanışma
Kurulu, Türkiye'nin değişik
yerlerinde yaşayan Dersimlilerin 19
kurum ve derneğin birleşmesi
sonucu oluştu.
Celal Bey Almanya'da ne gibi etkinlikler
düzenlediniz?
Almanya'da duyarlı çevrelerin sahip
oldukları derneklerde yaptığımız
toplantılar ile bu hassas konuyu
Almanya'da ve tüm Avrupa'da yaşayan başta
Dersimliler olmak üzere tüm ilgili
insanlara taşırmayı ve onların
da da verecekleri destek ile Projeleri
durdurmayı amaçlıyoruz. Avrupa'da
toplantılar dışında
bilgilendirme bildirileri ve ufak broşürler
dağıtacağız. Barajların
yapımına son verilmesine ilişkin
bir imza kampanyası da başlatacağız
. Bunların dışında 10
Şubatta Stuttgart'ta sanatçı ve
siyasetçilerin katıldığı
Munzur ile Dayanışma gecesi yaptık.
Geceye çok sayıda sanatçı ve
siyasetçi katıldı.
Barajlar Projesi ile sizce amaçlanan
nedir. Gerçekten Enerji kaynağının
çoğaltılması tek neden mi?
Hayır tabii ki değil, çünkü tüm
barajların sağlayacağı
toplam elektrik üretimi Türkiye'nin enerji
sorununa etki edemeyecek derecede azdır.
Bence baraj projelerinde amaçlanan tarih
boyunca dize getirilemeyen Dersim ve
Dersimlilerin bu proje ile dize getirilmek
istenmesidir. Çünkü bu barajlar Dersim
ile ilçeleri arasındaki tüm bağlantıyı
koparmakta ve Dersim'i izole ederek, ıssızlaşmasına
ve dolayısı ile yok olmasına
ön ayak olacaktır.
Türkiyede Barajların yapımını
önleme için yeterli kamuoyu oluşturulabildi
mi veya Barajlar sorununa karşı
kamuoyu harekete geçirildi mi?
Türkiye'de böyle hassas bir konuya karşı
kamuoyu oluşturmak gerçekten çok
zordur. Çünkü biz bir yandan kamuoyunu örgütlemeye
çalışırken bir yandan hükümet
insanları enerji eksikliğinden
dolayı elektrik kesintileri ile tehdit
ediyor. Bu durum insanların aklında
bir çok çelişki yaratıyor.
Birileri barajlara karşı çıkarak
enerji üretimini engellemek ve bir tarihi
kurtarmak isterken birileri de enerji üretimini
arttırmak maskesi altında tarihte
her zaman kaybettiği bir yöreden
intikam almaya çalışıyor. Neticede
insanlar neye inanacağını
şaşırıyor. Burada medyanın
rolü öne çıkıyor fakat Türkiye'deki
medyanın durumu ortada. Eğer bir mücadele
yapılacaksa bu yine toplumsal
muhalefetin basın yayın organlarının
üzerinde yükseleceği kesindir. Çok
zor bir durum fakat önemli olan da zoru başarmaktır.
Gerekirse Türkiyenin her karış
toprağını adım adım
dolaşarak barajlara karşı güçlü
bir muhalefet yaratmaya çalışacağız.
Türkiye'nin, imzaladığı
bir çok uluslararası antlaşma ve
meclis tarafından çıkarılan
Kanun Hükmünde Kararname (KHK)'ler ile
koruma altına aldığı bir
yeri talan etmek istemesi hukukun ihlali
anlamına gelmiyor mu? Barajların
yapımı hukuki yollarla
engellenebilir mi?
Evet tabii ki engellenebilir. Biz bunun için
idari mahkemelere başvuru hazırlığı
içerisindeyiz fakat başvurudan önce
ÇET raporu dediğimiz Çevre Koruma
Raporunun yani barajların yapımının
çevreye, doğaya ve tarihi değerlere
vereceği zararın araştırılmasından
sonra ilgili tüm devlet mercilerinin onay
vermelerini bekliyoruz. Eğer ÇET
raporu ortada bulunan bu kadar hukuksuzluğa
rağmen barajların yapımına
onay verirse bizde idari mahkemelere başvuracağız.
Hukuki tüm yolları deneyeceğiz.
Ya iç hukuk barajların yapımını
olanaklı bulursa, yani barajların
yapımının engellenmesi için
tüm iç hukuk yolları kapanırsa
ne yapacaksınız?
İç hukuk yollarının kapanması
halinde duyarlı kamuoyu ile yetkililer
üzerinde baskı kuracağız ve
konuyu ilgili uluslararası mahkemelere
götüreceğiz. Fakat idari mahkemelerin
barajların yapımını
olanaklı kılacak bir karar verme
ihtimalini çok zayıf bir olasılık
olarak değerlendiriyorum.
Çok zengin maden yatakları olan
Munzur Vadisi'ndeki tüm madenler sular altına
gömülecek. . .
En büyük sorunlardan bir tanesi de bu.
Şimdi siz kalkın dünyada en fazla
ihtiyaç duyulan madenlerin barajlar aracılığı
ile sular altında kalmasına izin
verin, sonra da barajların amacının
enerji üretimi olduğunu söyleyin.
Tabii ki inanılması güç bir söylemdir
bu. Çünkü söz konusu madenler günümüzde
en fazla ihtiyaç duyulan, enerji üretiminde
ve sanayi alanında temel madde olma özelliğini
taşımaktadır. Bu da enerji üretiminde
ısrar eden kafaların tek amacının
elektrik üretimi olmadığının
önemli bir kanıtıdır.
Barajlar yaban hayatını ve bir
doğa harikasını tehdit
etmektedir. . .
Munzur Vadisi 1971 yılında milli
park olarak ilan edilmiştir. Bunun en büyük
nedeni ise vadinin bünyesinde barındırdığı
doğa ve yaban hayatının çok
zengin oluşudur. Munzur vadisinde yapılacak
barajların yükselmesi ile beraber
Munzur Vadisi Milli Parkı gibi doğa
güzellikleri ve yaban hayatı da sular
altında kalacaktır. Bunun yol açabileceği
tehlikeli sonuçlara dünyada sadece Munzur
Vadi'sinde bulunan 43 çeşit bitki türünün
ve onlarca hayvan türünün yok olmasını
örnek olarak verebiliriz. Bizler onun için
çok şanslıyız en azından
bu bitki ve hayvan türlerini görebildik
fakat çocuklarımız bu zenginliğin
hiçbir zaman tadına varamayacaktır.
Benim en çok üzüldüğüm yer işte
bu noktadır. Atalarımızın
uğruna kanlarını seve seve bağışladığı
bu mucize toprakların sular altında
kalmasına seyirci kalmak gerçekten çok
acı veriyor.
Barajlar çerçevesinde sanırım
halk tarafından kutsanan bir çok türbe
de sular altında kalacak. . .
Evet çok doğru. Barajlar çerçevesinde
adı türkülere, şiirlere ve öykülere
işlenen, halk tarafından kutsal
sayılan başta Düzgün Baba olmak
üzere birçok türbe de sular altında
kalarak kaybolacaktır. Yani barajlar,
Dersimin sadece doğal ve ekonomik çevresini
değil aynı zamanda din ve inanışlar
gibi manevi değerlerini de kökten değiştirmeyi
amaçlamaktadır. Barajların yapımının
ne kadar tehlikeli sonuçlar doğuracağı
ortadadır.
Dersim insanı barajlara nasıl
yaklaşıyor?
Barajların yapımına karşı
olan taraf karşı olamayan tarafa göre
kantarda çok daha ağır geliyor.
Fakat barajlar projesinin tamamen
durdurulması için bir birlik ve
beraberlik şarttır. Bazı
Dersimliler sayıları az olmakla
beraber günübirlik politika içindedirler.
Günü kurtarmayı amaçlayan bu çevreler,
barajlar aracılığı ile iş
bulup çalışacağını
ve devletten arsalarına karşılık
istimlak parası alacağını
hesaba katarak projeye sıcak
bakmaktalar. Bizim için ilk sırada
birlik ve beraberlik olduğu için biz
ilk olarak bu insanları pembe
bulutlardan aşağıya indirmeye
ve gerçekler ile yüzleştirmeye öncelik
veriyoruz. Çünkü söz konusu olan dava
sadece benim ve senin değil tüm doğa
koruyucularını, hayvan severlerin
ve tüm insanlığın davasıdır.
Celal bey son olarak söylemek istediğiniz
bir şey var mı?
Ben son olarak Avrupa'da yaşayan tüm
insanlardan olaya karşı duyarlılık
göstermelerini istiyorum. Avrupa'da yaşayan
insanlar bu konuyu yaşadıkları
ülkelerin gündemine yerleştirerek hem
Türkiye'de verilen mücadeleyi destekler
hem de eylemcilerin kararlılığını
pekiştirirler. Bu dava ancak birlik ve
beraberlik ile kazanılır.
Barajlar ve son durum
KONAKTEPE(TORUNOVA) BARAJI
Barajın Adı: Konaktepe (Torunova)
Hidro Elektrik Santrali
Barajın Yeri: Munzur Vadisi-Dersim Ovacık
Yolu 36. km
Barajın Mesafesi: 26 km
Drenaj Alanı: 1068 km2
Göl Alanı: 1390 hektar (dönüm)
Su Depolama Hacmi: 450 milyon m3
İnşaat Sırasında
Derivasyon Debisi: 374 m3/sn
Dolusavak Kapasitesi: 1401 m3/sn
Brüt ve Net Proje Düşüleri: 112 m
Maksimum Debi: 92 m3/sn
Kurulu Güç: 90 MW
Ünite Adedi: 4
Toplam Enerjisi: 290 Gwh
En Derinlik: (Set Yüksekliıi) 111.4 m
Denizden Yükseklik: 1235.m
Son Durumu: Fizibilitesi tamamlanmıı,
ihalesi yapılmış, uygulanma aşamasında
KONAKTEPE II(TORUNOVA) HıDRO ELEKTRİK
SANTRALI
Barajın Yeri: Munzur Vadisi-Dersim Ovacık
Yolu 21. km de
Barajın Mesafesi: 15 km
Brüt ve Net Proje düşüleri: 112 m
Maksimum Debi: 52 m3/sn
Kurulu Güç: 50 MW
Ünite Adedi: 4
Toplam Enerjisi: 289 Gwh
En derinlik(Set yüksekliği): 112 m
Denizden yükseklik: 1112 m
Son Durumu: Fizibilitesi tamamlanmış
ihalesi yapılmış uygulanma aşamasında.
KALETEPE BARAJI
Barajın Yeri: Munzur vadisi - Dersim
Ovacık Yolu 7. km de
Barajın Mesafesi: 14 km
Drenaj Alanı: 1586 km2
Göl Alanı: 194 hektar(dönüm)
Su Depolama Hacmi: 52 milyon m3/sn
İnşaat Sırasında
Derivasyon Debisi: 751 m3/sn
Dolusavak Kapasitesi: 2660 m3/sn
Brüt ve Net Proje düşüleri: 60m
Maksimum Debi: ....
Kurulu Güç: 60 MW
Ünite Adedi: 3
Toplam Enerjisi: 215 Gwh
En Derinlik: 60 m
Denizden Yükseklik: 995 m
Son Durumu: Master planda.
BOZKAYA BARAJI
Barajın Yeri: Munzur vadisi - Dersim
Ovacık Yolu 1. km de
Barajın Mesafesi: 7 km
Drenaj Alanı: 1600 km2
Göl Alanı: 172 hektar(dönüm)
Su Depolama Hacmi: 21 milyon m3/sn
İnşaat Sırasında
Derivasyon Debisi: 764 m3/sn
Dolusavak Kapasitesi: 2700 m3/sn
Brüt ve Net Proje Düşüleri: 30 m
Maksimum Debi: ...
Kurulu Güç: 30 MW
Ünite Adedi: 3
Toplam Enerjisi: 109 Gwh
En Derinlik: 30 m
Denizden Yükseklik: 930 m
Son Durumu: Master planda
UZUNÇAYIR BARAJI
Barajın Yeri: Munzur Vadisi - Dersim
Mazgirt Yolu 18. km'de
Barajın Mesafesi: 20 km
Drenaj Alanı: 3285 km2
Göl Alanı: 1450 hektar(dönüm)
Su Depolama Hacmi: 308 milyon m3/sn
İnşaat Sırasında
Derivasyon Debisi: 1295 m3/sn
Dolusavak Kapasitesi: 5137 m3/sn
Brüt ve Net Proje Düşüleri: 55 m
Maksimum Debi: ...
Kurulu Güç: 100 MW
Ünite Adedi: 4
Toplam Enerjisi: 343 Gwh
En Derinlik: 55 m
Denizden Yükseklik: 900 m
Son Durumu: Uygulama planı (inşaat
halinde)
HARÇİK(KOCAKOÇ) BARAJI
Barajın Yeri: Pülümür Vadisi -
Dersim Pülümür Yolu 10. km'de
Barajın Mesafesi: 5 km
Drenaj Alanı: 125 km2
Göl Alanı: 130 hektar(dönüm)
Su Depolama Hacmi: 28 milyon m3/sn
İnşaat Sırasında
Derivasyon Debisi: 70 m3/sn
Dolusavak Kapasitesi: 650 m3/sn
Brüt ve Net Proje düşüleri: 50
Maksimum Debi: ...
Kurulu Güç: 6 MW
Ünite Adedi: 2
Toplam Enerjisi: 20 Gwh
En Derinlik: 50m
Denizden Yükseklik: 960 m
Son Durumu: Master Planda.
AKYAYIK BARAJI
Barajın Yeri: Mercan Vadisi - Ovacık
Mercan Yolu 8. km'de
Barajın Mesafesi: 6km
Drenaj Alanı: 130 km2
Göl Alanı: 130 hektar(dönüm)
Su Depolama Hacmi: 32 milyon m3/sn
İnşaat Sırasında
Derivasyon Debisi: 60 m3/sn
Dolusavak Kapasitesi: 400 m3/sn
Brüt ve Net Proje Düşüleri: 60m
Maksimum Debi: ...
Kurulu Güç: 7 MW
Ünite Adedi: 2
Toplam Enerjisi: 22 Gwh
En Derinlik: 60 m
Denizden Yükseklik: 1286 m
Son Durumu: Master Planda.
MERCAN HİDRO-ELEKTRİK SANTRALI
Barajın Yeri: Mercan Vadisi - Ovacık
- Mercan Yolu 14. km'de
Barajın Mesafesi: 11 km
Brüt ve Net Proje Düşüleri:197 m
Maksimum Debi: 36/m3/sn
Kurulu Güç: 19 MW
Ünite Adedi: 3
Toplam Enerjisi: 190 Gwh
En Derinlik: 198 m
Denizden Yükseklik: 1500m
Son Durumu: Uygulama Planında (2000 yazında
hizmete girecek)
Kurdforum'a
eklenişi: 15.3.2001
|
|
|
